Savremena muzika američkih urođenika

Autohtono stanovništvo severnoameričkog kontinenta najčešće se posmatra kroz prizmu dugačke i bogate istorije, usled čega se zanemaruje njihova savremena, raznovrsna kultura. Njena specifičnost najbolje se ogleda u aktuelnoj muzici, tačnije u temama kojima se bave i motivima koji se provlače kroz tekstove. To su pesme o pripadnosti, ugroženoj budućnosti, odbacivanju, buntu, nepristajanju na zaborav, prolaznosti i ukorenjenom bolu.

MultiRadio izdvaja neke od najboljih aktuelnih autora i autorki – potomke starih civilizacija, koje su pre 13.000 godina započeli migracije po Severnoj i Južnoj Americi, kako pokazuju poslednja istraživanja.

Photo: Elaine Thompson/AP

Kao pripadnica Inuta, naroda koji naseljavaju Kanadu, Aljasku i Grenland, Tanya Tagaq peva na tradicionalan, vrlo specifičan način, “iz grla”. Iako se ovakvo pevanje obično izvodi u duetu, ona je tokom školovanja odlučila da bude solistkinja, čime su njene pesme postale jedinstvenije, ali i savremenije. Takođe, ona je jedna od najpoznatijih aktivnih stvaralaca u ovom žanru, i do sada je izdala pet albuma. Najnoviji, Toothsayer objavljen je u martu ove godine.

Osim područja na kojem nastaju, pesme domorodaca razlikuju se i po meri u kojoj čuvaju tradicionalne note; neki su ostali potpuno verni tradicionalnoj muzici, koja je danas dovoljno neobična da može postati popularna. S druge strane, neki od mlađih potomaka urođenika su tradicionalnu muziku potpuno osavremenili i u nju pustili spoljne uticaje, taman toliko da je učine slušljivom globalnoj publici. Jedan od najboljih takvih predstavnika jeste sastav Once a Tree, kod kojih se tradicionalni uticaj oseti jedino u temama koje se provlače kroz tekstove.

Jedna, verovatno i jedina, evropska radio emisija koja promoviše isključivo ovakvu vrstu muzike jeste Turtle Island iz Londona. Ona predstavlja volonterski projekat autora i DJ-a Andrew GJ, koji se na ovaj format odlučio inspirisan protestima u indijanskom rezervatu Standing Rock s početka 2016. godine.

“Dok sam gledao videe snimljene u znak solidarnosti sa ovim protestima, saznao sam za gomilu bendova i umetnika za koje nikad ranije nisam čuo. Odlučio sam da uronim u muzičku scenu urođeničkog stanovništva Severne Amerike i pronašao muzičko blago, ali isto tako i mnoštvo informacija o marginalnim grupama ovog područja. Moj osnovni motiv jeste da ljudima u Engleskoj i ostatku Evrope predstavim sjajnu muzku iz Kanade, SAD i Meksika”, napisao je autor ove emisije na svom sajtu.

Inače, oktobar je mesec povećane vidljivosti američkih urođenika, zbog obeležavanja sada uveliko kontorverznog Dana Kolumba drugog ponedeljka u mesecu. Još od 1992, neki od pripadnika domorodačkog stanovništva pokrenuli su inicijativu da ovaj dan bude preimenovan u Dan domorodaca. Međutim, do danas, inicijativa je zvanično usvojena u svega 13 država i 60 gradova Severne Amerike, te je ovaj praznik svake godine ujedno i dan kada se održavaju brojni protesti.